ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ
ΦΡΟΥΡΙΟ ΙΕΡΑΣ ΠΟΛΕΩΣ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ
 
 
ΝΙΚ. ΚΟΛΟΜΒΑ
Αντ-γου ε.α.
Αθήνα, 2006


ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΕΚΔΟΤΗ

     Το κείμενο, που ακολουθεί γράφηκε από τον στρατηγό Νικ. Κολόμβα μετά από παράκλησή μου προκειμένου να παρουσιαστεί η εξέλιξη της οχύρωσης της Ι. Π. Μεσολογγίου από την προεπαναστατική περίοδο ως και σήμερα. Οι περισσότεροι δυστυχώς αγνοούμε την ιστορία των τεσσάρων διαδοχικών οχυρώσεων της πόλης παρ’ ότι αυτές και ιδιαίτερα η τρίτη υπήρξαν σημαντικά τεχνικά έργα.
     Σ’αυτό το σύντομο κείμενο φαίνεται, ότι το Τείχος, που βλέπουμε σήμερα, είναι μέρος ενός σημαντικού οχυρωματικού έργου, το οποίο ανακατασκευάστηκε το 1838 από τον Όθωνα για να χρησιμεύει για στρατιωτικούς σκοπούς (και όχι για να είναι ο περίβολος του Κήπου των Ηρώων). Αυτό αποδεικνύεται και από τον Χάρτη, που σχεδιάστηκε το 1844 από τον Χ. Χρυσοβέργη, Ανθυπολοχαγό του Μηχανικού (τον πολύτιμο αυτόν Χάρτη μου έδωσε από την συλλογή του ο πατριώτης και φίλος Σπύρος Σακαλής).
     Το Τείχος του Μεσολογγίου, όπως ήταν στην τελευταία πολιορκία (1825-26) είναι έργο του πρώτου νέο-Έλληνα Μηχανικού Μιχαήλ Κοκκίνη – αυτό είναι (μάλλον) το μόνο οχυρωματικό έργο αυτής της μορφής της Νεώτερης Ελλάδος και αξίζει τον κόπο να αναδειχθεί. Μία τέτοια σοβαρή εργασία θα έπρεπε να περιλάβει τις νησίδες-φρούρια της λιμνοθάλασσας (Κλείσοβα, Βασιλάδι, Άη Σώστη, Προκοπάνιστο, Ντολμά), το ίδιο το Αιτωλικό αλλά και τις πρώην νησίδες του Ανεμόμυλου, του Λιτροβιού και της Πλώσταινας, που τώρα είναι τοποθεσίες της πόλης, του Μεσολογγίου.
     Σημειώνουμε, ότι η οχύρωση της νησίδας Βασιλάδι είχε κατασκευαστεί το 1805 από τον Αλή Πασά, γιατί από αυτήν ήταν δυνατός ο έλεγχος του υφαλαύλακα, που συνέδεε το Μεσολόγγι και Αιτωλικό με την έξω θάλασσα.
     Σημειώνουμε επίσης, ότι η πρώτη οχύρωση της πόλης είχε γίνει κατά τα Ορλωφικά 1769-70, ενώ η δεύτερη είχε κατασκευαστεί για να αντιμετωπισθούν (και αντιμετωπίστηκαν επιτυχώς) οι Τούρκοι και Αλβανοί, των Ομέρ Πασά Βρυώνη και Ρεσίτ Πασά Κιουταχή, που πολιόρκησαν το Μεσολόγγι κατά το τελευταίο τρίμηνο του 1822.
     Το κείμενο του Νικ. Κολόμβα βασίστηκε σε εκτενή βιβλιογραφία, μέσα στην οποία το σημαντικότερο βιβλίο είναι αυτό του Μεσολογγίτη Μηχανικού Παν. Ντούλη. ’’Ο Μηχανικός Μιχαήλ Πέτρου Κοκκίνης και τα Τείχη του Μεσολογγίου’’, Αθήναι 1976.
     Επίσης κρίθηκε σκόπιμο να επισυναφθεί ως Παράρτημα Η΄ ο «Κατάλογος των κατά Λάμπρο Κουτσονίκα Κανονοστασίων του Φρουρίου Μεσολογγίου» συνταχθείς στις 19 Ιουλίου 1829 στο Μεσολόγγι (Σπ. Σακαλή: Μεσολογγίου Ιστορικά Σύμμεικτα, Αθήνα 2001), ο οποίος αναφέρεται στα κανόνια που υπήρχαν στο Τείχος, όταν η Πόλη απελευθερώθηκε από τους Τούρκους στις 2 Μαϊου 1829.

Κ. ΚΑΡΚΑΝΙΑΣ
31-3-2006

ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΛΦΑ ΕΠΕ - ΒΑΛΤΕΤΣΙΟΥ 50-52,10681 ΑΘΗΝΑ
ΤΗΛ.: 210-3805535     ΦΑΞ: 210-8217192
e-mail: alfa@elea.gr    url:www.alpha-ed.gr

     Μπορείτε να πάρετε το πλήρες κείμενο σε μορφή pdf πατώντας εδώ