ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ
Η ΙΕΡΑ ΠΟΛΙΣ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ



Ο εικοστός αιώνας (1900-σήμερα)


Η πόλη συνέχισε να είναι σε ακμή, η οποία στηριζόταν στην σημαντική γεωργική της παραγωγή, αλλά και στην κεντρική της θέση ως σιδηροδρομικού κόμβου και ως λιμανιού (αυτού της Τουρλίδας). Σημαντική επίσης ήταν η ιχθυοπαραγωγή της λιμνοθάλασσας καθώς και η παραγωγή αλατιού στις αλυκές της.
Εξ άλλου η θέση της ως Πρωτεύουσας του Νομού, ως έδρα της Μητρόπολης και ως έδρα του μοναδικού (έως το 1934) Πρωτοδικείου του Νομού της έδινε πρόσθετη φήμη και έσοδα.
Δεν έχουμε πλέον στην Ελλάδα Μεσολογγίτες Πρωθυπουργούς αλλά πολλοί εξέχοντες πολιτικοί και στρατιωτικοί κατάγονται από την πόλη.
Ο Κήπος των Ηρώων εμπλουτίζεται με πολλά από τα σημερινά του μνημεία ενώ το 1926 εορτάζεται με λαμπρό πανελλήνιο εορτασμό η εκατονταετηρίς της Εξόδου.

Δήμαρχοι της πόλης γίνονται οι:
Σωκράτης Στάικος
Ελευθέριος Σπετσιέρης (1914-1922)
Χρ. Ευαγγελάτος (1925-1951)
Ιωαν. Λυκούδης (1952-196..)
Χρ. Μπασαγιάννης
Νικόλαος Βούλγαρης
Σώζων Μηλιώνης
Δημ. Ζωγράφος
Κων. Αντωνίου
Κων. Ρεπάσος
Δημ. Παλκογιάννης


Το 1937 η πόλη του Μεσολογγίου ανακηρύχθηκε Ιερά Πόλις του Έθνους με τον Αναγκαστικό Νόμο 645 του 1937, τον οποίο υπογράφει ο τότε Βασιλεύς Γεώργιος Β’ μετά από εισήγηση του Κυβερνήτου Ιωάννη Μεταξά.
Η ιδέα για την ανακήρυξη της πόλεως εις Ιεράν είχε αποκρυσταλλωθεί κατά την επέτειο της εξόδου της 4-4-1936, όταν την πόλη εκτίμησαν με την παρουσία τους ο Βασιλεύς Γεώργιος Β’, ο διάδοχος Παύλος και ο Αντιπρόεδρος της τότε Κυβερνήσεως Ιωάννης Μεταξάς.
Κατά την ομιλία του ο Γεώργιος δήλωσε ευτυχής διότι ευρίσκετο «εις την Ιεράν Πόλιν του Μεσολογγίου».
Κατά το επίσημο γεύμα ο δήμαρχος Χρ. Ευαγγελάτος εισηγήθηκε στον Ιωάννη Μεταξά την επισημοποίηση της ιεροποιήσεως της πόλης κάτι που αυτός αποδέχθηκε και πραγματοποίησε μετά από ένα χρόνο όταν ήταν πλέον Κυβερνήτης της χώρας
Στο Μεσολόγγι κατασκευάζονται σημαντικά έργα με χρήματα ευεργετών:
  • Με χρήματα από το κληροδότημα των αδελφών Χατζηκώνστα κατασκευάζεται το νέο κτίριο του Νοσοκομείου.
  • Οι αδελφοί Γιώργος και Ελένη Κυριαζή διαθέτουν χρήματα για την κατασκευή της Επαγγελματικής Σχολής.
  • Την 13-6-1938 ετέθηκαν τα θεμέλια του ΕΥΓΕΝΙΔΕΙΟΥ ΜΕΛΑΘΡΟΥ από τον Ιωάννη Μεταξά, Κυβερνήτη (δικτάτορα) της χώρας στον χώρο όπου σήμερα υπάρχει το κτίριο του Δικαστηρίου. Το Μέλαθρον θα περιλάμβανε μεγάλο θέατρο και αίθουσα διαλέξεων και είχε ξεκινήσει με δωρεά 500.000 δραχμών από τον μεγάλο Έλληνα ευεργέτη Ευγ. Ευγενίδη.

    Σημαντικό έργο των αρχών του 20ου αιώνα υπήρξε η κατασκευή του τεχνητού λιμανιού της πόλης, το οποίο συνδεόταν με την ανοικτή θάλασσα με αυλάκι μήκους 5 περίπου χιλιομέτρων κατά μήκος του ήδη υπάρχοντος δρόμου προς Τουρλίδα.
    Το λιμάνι κατασκευάστηκε από το 1930 έως το 1940. Ξεκίνησε με απόφαση της Κυβέρνησης του Ελευθ. Βενιζέλου μετά από εισήγηση του Δημάρχου Χρ. Ευαγγελάτου, του τότε Νομάρχου και του Υπουργείου Δημοσίων Έργων. Η σιδηροδρομική γραμμή που προϋπήρχε επεκτάθηκε έως το λιμάνι, στο οποίο κατασκευάστηκαν και κτίρια και αποθήκες.
    Εξ άλλου το 1932 κατασκευάστηκε μεγάλο κτίριο για το Γυμνάσιο της πόλης, το οποίο ονομάστηκε Παλαμαϊκή Σχολή.
    Η πόλη κατά την Κατοχή και τον Εμφύλιο Πόλεμο δεν υπέστη μεγάλες καταστροφές.
    Εν τούτοις από το 1950 βρίσκεται σε οικονομική οπισθοδρόμηση για πολλούς λόγους μεταξύ των οποίων αναφέρουμε:
  • Την αποδυνάμωση της σημασίας του λιμανιού, αφού πλέον η συγκοινωνία γίνειται οδικώς μέσω της γέφυρας του Ευήνου και των πορθμείων Ρίου – Αντιρίου.
  • Την μείωση της σημασίας της γεωργικής παραγωγής στα νέα οικονομικά δεδομένα της χώρας.
  • Την μείωση της εκτάσεως της λιμνοθάλασσας και την απουσία έργων για αναβάθμιση της εκμεταλλεύσεώς της.

    Περί τα τέλη του αιώνα παρουσιάζονται σημάδια οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ανάκαμψης, από τα οποία αναφέρουμε:
  • Την λειτουργία δύο μεγάλων και άλλων μικρότερων ξενοδοχείων.
  • Την λειτουργία τριών πολιτιστικών κέντρων (του Δημοτικού Τρικουπείου Πολιτιστικού Κέντρου και των ιδιωτικών της ΔΙΕΞΟΔΟΥ και της ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗΣ ΧΡ. ΜΟΣΧΑΝΔΡΕΟΥ.
  • Την λειτουργία πενήντα περίπου πολιτιστικών και επαγγελματικών συλλόγων.
  • Την κατασκευή της μαρίνας Μεσολογγίου (δεν έχει αποπερατωθεί).
  • Την εξαγγελία για νέο εθνικό δρόμο (αρχίζει το 2007).
  • Την κατασκευή της Γέφυρας Ρίου Αντιρίου (τελείωσε το 2006)
  • Την δημιουργία του ΤΕΙ Μεσολογγίου με 4000 φοιτητές.